Aşağıda yüzeysel anlattığım tasarımda düz dişli hesabını ve formüllerin uygulanışını bulmanız mümkün... Umarım işinize yaramayacak kadar yüzeysel değildirler :)

FORMÜLLER:

df = m xZ/cos(b) + 2xm

d = m xZ/cos(b)

da =m xZ/Cos(b) - 2.335xm

FORMÜLLERİN AÇIKLAMASI:

• "x", çarpma işlemi yerine kullanılmıştır.

Helis dişlilerde iki ayrı hatveden (yada modülden) bahsedilebilir: alın hatvesi ve normal

hatve. Alın hatvesi dişliye karşıdan baktığımızda ölçtüğümüz hatvedir. Normal hatve ise dişlere normal geçen bir düzlemde ölçülen hatvedir. Dişliyi açan çakı helis açısı boyunca hareket ettiğinden hatvesi olan (Pİ x m) normal hatveye eşit olmalıdır. Alın hatvesi ise hipotenüs etkisiyle normal hatveden daha uzun ölçülür ve (Pİ x m/cos(b)) dir. Alın hatvesinin büyümesinden dolayı taksimat çapı da aynı nisbette büyüyerek mxz/cos(b) olur.

Diş yükseklikleri helis açısından etkilenmediğinden diş üstü çapı alın dişlilerde olduğu gibi taksimat çapından 2xm kadar büyük yapılır.

Diş yükseklikleri helis açısından etkilenmediğinden diş dibi çapı alın dişlilerde olduğu gibi taksimat çapından 2.335xm kadar küçük yapılır.

Azdırma Tezgahının genel bir tanıtımını yapacak olursam:
Freze tezgahlarının, dişli açmada yetersiz kalmalarından ya da istenilen kalitede diş açma işlemini gerçekleştiremediklerinden dolayı azdırma tezgahı kavramı ortaya çıkmış ve bu tezgah piyasaya çıkmıştır...

Azdırma tezgahları, yuvarlanma yöntemi kullanılarak dişli çark açan özel tezgahlardır. Bu tezgahlar sayesinde, dişli çarklarda istenilen düzgünlük ve kalite sağlanmış olur. Azdırma tezgahı adını azdırma frezesi denilen kesici ucundan-çakısından almıştır.

Azdırma frezeleri, sağ ve sol yönlü olarak yapılan özel kesicilerdir. Görünümleri vida biçimindedir ancak azdırma tezgahında her modülden tek çakı olarak bulunur ve bir tezgah tüm modülleri açamaz. Tezgahın kapasitesine göre modülleri de sınırlı olur. Örneğin; 0.5, 0.75, 1, 1.25, 1.5, 1.75, 2 gibi.Azdırma takımlarında dişlerin sırtı tornalanmış ve taşlanmış yüzeyleri vardır. Büyük takımlarda talaş oyuklarına helis verilerek dişlerin sürekli bir şekilde kavranmaları ve işlenen yüzeylerden kesintisiz olarak ayrılmaları sağlanır. Bu şekilde titreşimler de önlenmiş olur. Azdırma tezgahında işlenecek parçaya göre çeşitli tipte çakılar kullanılabilir. En yaygın olan çakı ise hava çeliğinden yapılan çakılardır. Ayrıca, titanyum alaşımlı zincir dişli çakılar ise daha sağlam oldukları için işleme kapasitesini yaklaşık olarak üç kat artırabilirler. Kesme sırasında kullanılan çeşitli sıvılar, kesme sırasında sürtünme kuvvetlerinden dolayı ortaya çıkabilecek çeşitli kırılmalara karşı alınan bir önlemdir.

Bu kez yazı yazmak yerine her şeyi daha iyi açıklayan görsel bir öge paylaşmak istedim. Son derece iyi çekilmiş bu fotoğraf "Azdırma Tezgahında Dişli Çark Üretimi" esnasında çekilmiş bir fotoğraftır. İşlemin nasıl gerçekleştiğini öm bilgisi olan mühendisler ve nühendis adayları bilecektir. Ancak ben yine de "Azdırma Tezgahı" hakkında detaylı bilgiler paylaşacağım...